Kerkrade - Holzkuil

Een villa rustica volledig opgegraven
In mei 2001 werden aan de Holzkuil in Kerkrade de resten van een villa rustica uit de 2e en 3e eeuw na Christus ontdekt. Het gebied kon niet meer beschermd worden tegen verstoring door nieuwbouw, zodat een unieke kans ontstond een gaaf en ten dele goed geconserveerd villaterrein in zijn geheel op te graven. Het villacomplex is vanaf het einde van de 1e eeuw tot in de 3e eeuw in gebruik geweest en lag ongeveer halverwege een helling boven een beekdal. Vanuit de villa moet men een prachtig uitzicht hebben gehad. Ten westen en noordwesten van de villa zal het land als akker in gebruik zijn geweest.

Turks marmer
De meeste gebouwen van het complex waren van hout en leem, maar minstens vijf gebouwen waren uit steen opgetrokken. Alleen van het hoofdgebouw werden nog stenen muren en een kelder aangetroffen. Van de andere gebouwen restten alleen de grind fundamenten. Voor de aanleg van deze funderingen zal waarschijnlijk het grind van het onderliggend Maasterras zijn gebruikt. De muurresten wezen op het gebruik van vooral lokale en regionale steensoorten zoals de Nievelsteiner zandsteen, afkomstig uit een nabij gelegen groeve. Enkele spectaculaire zuilfragmenten wezen op gebruik van lokaal verkrijgbaar materiaal. Geïmporteerd bouwmateriaal is alleen in het hoofdgebouw gevonden: drie stukjes marmer uit Turkije.

Waterleidingen
Interessant was ook de watervoorziening. Voor de villa met badhuis waren goede voorzieningengetroffen. Er zijn resten van waterleidingen gevonden en op de helling lagen waterbronnen. Ook werden er twee waterputten blootgelegd. Op Villa Holzkuil speelde landbouw zeer waarschijnlijk een hoofdrol. Maar het is ook mogelijk dat men steen en delfstoffen heeft gewonnen of gedistribueerd. Behalve de nabijheid van de Nievelsteiner groeve komt iets verderop aan de Worm namelijk ook steenkool aan de oppervlakte. Spectaculair was de vondst van een gouden oorbel. Een duidelijke aanwijzing dat de vrouw des huizes van bijzonder goede afkomst moet zijn geweest.

Bron (en uitvoerder): ADC 

Opdrachtgever: Gemeente Kerkrade, met subsidie van het ministerie voor OC&W
Locatie: Limburg, Kerkrade, de Holzkuil
Soort onderzoek: Opgraving
Periode: Romeinse tijd
Jaar onderzoek: 2001
Rapportnummer: 155